
Chào mừng đến với Tiệm Sách Anh Tuấn – vũ trụ sách
Chào các bạn đồng hành trong vũ trụ Tiệm Sách Anh Tuấn! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau "du hành thời gian" để gặp gỡ một trong những biểu tượng rực rỡ nhất của tinh thần Nhật Bản hậu chiến: Honda Soichiro. Qua cuốn tự truyện "Biến giấc mơ thành sức mạnh đi tới" (Yume o Chikara ni), chúng ta không chỉ đọc về một doanh nhân thành đạt, mà là đang chạm vào trái tim của một "người hùng kinh doanh" – người đã bắt đầu đế chế toàn cầu của mình bằng chính những mảnh vỡ của thất bại và một ý chí sắt đá không bao giờ đầu hàng.
Khởi đầu từ mùi dầu máy và những tiếng nổ “bùm chát”
Honda Soichiro sinh năm 1906 tại Shizuoka, là con trai trưởng của một người thợ rèn. Thay vì mê mẩn những con chữ, cậu bé Honda lại "mê mẩn đến quên ăn quên ngủ" trước những cỗ máy thô sơ. Tuổi thơ của ông được dệt nên từ:
- Niềm say mê kỳ lạ: Cậu có thể dành cả ngày la cà ở tiệm xay lúa hay tiệm xẻ gỗ chỉ để ngắm nhìn bánh răng quay tít và lắng nghe tiếng nổ “bùm chát” đầy kích thích.
- Mùi hương định mệnh: Khi chiếc ô tô đầu tiên chạy về làng, cậu bé Honda đã đuổi theo bám xe một quãng dài. Khi xe dừng lại, ông đã dí sát mũi xuống đất để hít hà mùi dầu máy cháy – một mùi hương mà ông cảm thấy “đặc biệt rất khó tả” và đầy mê hoặc.
- Kỷ niệm trốn học xem máy bay: Năm 1914, nghe tin có biểu diễn máy bay cách nhà 20km, Honda đã lén lấy trộm 2 xu (sen) của cha làm lộ phí và đạp chiếc xe đạp quá khổ của người lớn để đi xem. Khi đến nơi, ông ngỡ ngàng khi thấy giá vé tận 10 xu. Không chịu bỏ cuộc, “gã khờ” này đã leo lên một cây thông lớn, bẻ cành ngụy trang để tận mắt nhìn chiếc máy bay Neils Smith cất cánh.
- Đức tính bẩm sinh: Honda cực kỳ ghét học chữ Hán nhưng lại sở hữu đôi bàn tay khéo léo và sự tự tin tuyệt đối khi đối mặt với máy móc.
Từ cậu bé trông trẻ đến “ông tây” sửa ô tô tại Tokyo
Năm 1922, Honda rời quê lên Tokyo học việc tại Thương hội Ato (Art Shokai). Trớ trêu thay, suốt nửa năm đầu, "giấc mơ cơ khí" của ông chỉ gói gọn trong việc bế em bé cho chủ nhà. Bước ngoặt đến vào một ngày tuyết rơi dày, khi xưởng quá bận, ông được gọi vào giúp sửa xe. Đó là lần đầu tiên đôi bàn tay ông được chạm vào linh hồn của máy móc – một cảm giác hạnh phúc suốt đời không quên.
Biến cố động đất Kanto 1923 là "trường học" thực tế giúp ông học lái xe và sửa chữa trong nghịch cảnh. Năm 22 tuổi, ông mở chi nhánh Hamamatsu và sớm thành công rực rỡ với thu nhập 1.000 Yên mỗi tháng. Đặc biệt, người dân Hamamatsu thời đó gọi ông là "Ông Tây" bởi ông thường xuyên mặc bộ đồng phục công nhân cũ nhập từ nước ngoài có nhiều vân dát vàng, trông uy nghi như quân phục của tướng tá quân đội khiến cảnh sát cũng phải ngỡ ngàng.
Những bài học đắt giá từ thất bại và tai nạn
Cuộc đời của Honda là minh chứng cho câu nói: "Thành công chỉ chiếm 1%, 99% còn lại là thất bại".
Vụ tai nạn kinh hoàng: Năm 1936, tại giải đua Tamagawa, Honda lái chiếc xe tự chế với vận tốc kỷ lục 120km/h. Một chiếc xe khác bất ngờ đâm vào, hất tung xe của ông. Honda bị bắn khỏi xe, xoay ba vòng trên không trước khi rơi xuống đất với khuôn mặt dập nát và cánh tay gãy nát. Đau đớn hơn, cậu em trai Benjiro ngồi ở ghế phụ lái cũng bị thương nặng, gãy tới 4 cái xương sườn. Vết sẹo ở mắt trái từ vụ tai nạn đó đã theo ông suốt đời như một huân chương của lòng quả cảm.
Thất bại với bạc piston: Khi thành lập Công ty Tokai Seiki, Honda đã thất bại thảm hại do thiếu kiến thức về ngành đúc. Qua phân tích của Giáo sư Fujii và Giáo sư Tashiro tại Cao đẳng Kỹ thuật Hamamatsu, ông mới biết sản phẩm của mình thiếu silicon. Ông quyết định đi học dự thính tại đây và thẳng thắn tuyên bố với hiệu trưởng: "Có bằng tốt nghiệp hay không chẳng có ý nghĩa gì cả… Tôi đi học không phải vì bằng cấp mà chỉ vì công việc chế tạo của tôi mà thôi. Dù có được nhận bằng tốt nghiệp, chưa chắc tôi có thể làm ăn sinh sống được."
Sự ra đời của “Batabata” và đế chế Honda
Sau Thế chiến II, Nhật Bản kiệt quệ. Honda có một giai đoạn "rong chơi" nấu rượu, làm muối bằng điện mà bà vợ Sachi kể lại là "sướng như tiên" trong khi vợ phải tần tảo làm vườn, xin gạo nuôi con.
Tháng 9-1946, khi thấy một động cơ quân đội dư thừa, ông nảy ra ý tưởng gắn nó vào xe đạp. Trong giai đoạn thiếu thốn vốn liếng, ông đã thực hiện một cải tiến đầy sáng tạo: biến những bồn tắm nước nóng ở nhà thành bồn chứa nhiên liệu cho xe. Tiếng nổ "batabata" của những chiếc xe đạp máy đầu tiên đó đã đánh dấu sự khai sinh của một đế chế. Từ Batabata đến Super Cub, Dream, Honda đã biến những phương tiện thô sơ thành biểu tượng toàn cầu, thâm nhập mạnh mẽ vào thị trường Âu Mỹ.
“Chủ nghĩa Honda” – Những bài học để đời
Honda Soichiro không chỉ để lại những cỗ máy, ông để lại một triết lý sống:
- Sự bình đẳng tuyệt đối: Ông căm ghét sự phân biệt giàu nghèo. Kỷ niệm đau lòng khi bị bạn bè trêu chọc vì thắt chiếc thắt lưng (obi) của mẹ đi học đến mức phải khóc lóc chạy về nhà đã hình thành nên quan điểm: con người không thể bị đánh giá qua vẻ ngoài hay giới tính.
- Cá tính riêng biệt: Ông thường mặc áo sơ mi đỏ rực, tin rằng nếu không có dũng khí để khác biệt, chúng ta không bao giờ tạo ra được những thiết kế xuất chúng.
- Tầm nhìn toàn cầu: “Sản phẩm chất lượng cao thì không có biên giới”. Ông luôn lấy thế giới làm đối tác và đối thủ.
- Đạo lý kinh doanh: Phân biệt rạch ròi công và tư, luôn đặt trách nhiệm bảo vệ môi trường lên hàng đầu (tiên phong với động cơ CVCC giảm khí thải).
Kết luận: Viết tiếp “Giấc mơ Việt Nam”
Câu chuyện của Honda Soichiro là ngọn lửa sưởi ấm những trái tim đang khao khát khởi nghiệp. Tinh thần của ông đã lan tỏa đến Việt Nam thông qua cuộc thi viết "Giấc mơ Việt Nam" do Báo Sài Gòn Giải Phóng và Trường Doanh thương Trí Dũng tổ chức vào những năm 2006-2007, nhằm khơi dậy tham vọng khởi nghiệp bằng khoa học kỹ thuật cho giới trẻ.
Đừng sợ thất bại, vì chính những vết sẹo sẽ là sức mạnh đưa bạn đi xa nhất. Còn bạn, "Giấc mơ Việt Nam" của bạn là gì? Hãy chia sẻ cùng Tiệm Sách Anh Tuấn ở phần bình luận để chúng ta cùng nhau tiếp thêm sức mạnh cho những hành trình mới nhé!
Thông tin sách:
- Tên sách: Honda Soichiro – Biến giấc mơ thành sức mạnh đi tới.
- Người dịch: Nguyễn Trí Dũng.
- Dự án: Tủ sách chân dung Nhật Bản.














Sức mạnh biến cuộc sống tầm thường thành phi thường -Mark W.Erwin
Phim Đơn Giản Tôi Là Maria: Kết Thúc Như Thế Nào? - NXB Thanh Niên - Nhiều tác giả
Song Of Myself - Bài hát của chính tôi - Walt Whitman
Samsung & tôi- lựa chọn & thay đổi- Tô Chính Nghĩa